7 mënyra për të rikthyer vëmendjen!
Hap librin, lexon disa faqe dhe papritur kupton se nuk mban mend asgjë nga paragrafi i fundit. Kthehesh pas, e lexon përsëri, por mendja vazhdon të merret me telefonin, punën ose një mendim tjetër. Nëse po kërkon si të përqendrohesh kur lexon, zgjidhja nuk është gjithmonë të përpiqesh më fort.
Vëmendja nuk qëndron në të njëjtin nivel gjatë gjithë ditës. Ajo ndikohet nga lodhja, shqetësimet, ambienti, ndërprerjet dhe libri që ke zgjedhur. Në vend që ta kthesh leximin në një provë vullneti, mund të ndryshosh disa gjëra të vogla që e bëjnë më të lehtë rikthimin te historia.
Pse të largohet mendja nga libri?
Shpërqendrimi gjatë leximit është i zakonshëm. Mendja mund të largohet edhe kur libri të pëlqen, veçanërisht kur je i lodhur, kur ke shumë gjëra për të menduar ose kur pret një njoftim në telefon.
Studimet mbi largimin e vëmendjes gjatë leximit tregojnë se interesi, motivimi dhe njohja e temës lidhen me sa shpesh mendja largohet nga teksti dhe sa mirë e kuptojmë atë. Prandaj, mungesa e përqendrimit nuk do të thotë automatikisht se nuk je lexues i mirë.
Ndonjëherë problemi është shumë më i thjeshtë: ke zgjedhur momentin e gabuar, libri kërkon më shumë energji nga sa ke atë ditë ose po përpiqesh të lexosh mes disa ndërprerjeve.
1. Si të përqendrohesh kur lexon: fillo me një objektiv të vogël
Mos u ul me mendimin se duhet të lexosh patjetër pesëdhjetë faqe ose një kapitull të tërë. Një objektiv i madh e bën më të lehtë shtyrjen e leximit dhe më të vështirë rikthimin kur mendja largohet.
Vendos një cak të qartë dhe të vogël: pesë faqe, një skenë ose deri te ndarja tjetër e kapitullit. Kur e arrin, vendos nëse dëshiron të vazhdosh. Shpesh përqendrimi vjen pasi ke hyrë në ritmin e historisë, jo përpara se të hapësh librin.
Një objektiv i vogël nuk e ul vlerën e leximit. Ai thjesht i jep mendjes një pikë të dukshme drejt së cilës të ecë.
2. Largo ndërprerjen para se të fillojë
Një njoftim që shfaqet për pak sekonda mund të jetë i mjaftueshëm që të humbasësh fillin e tregimit. Edhe nëse i përgjigjesh shpejt, vëmendja duhet të rikthehet nga mesazhi te personazhet dhe ngjarja.
American Psychological Association shpjegon se kalimi nga një detyrë te tjetra ka një kosto: mund të marrë më shumë kohë dhe të sjellë më shumë gabime sesa përfundimi i një veprimtarie të vetme.
Nëse lexon një libër fizik, lëre telefonin jashtë mundësisë së dorës. Nëse lexon një ebook në telefon ose tablet, aktivizo Do Not Disturb, Focus Mode ose modalitetin e avionit kur libri është ruajtur në pajisje. Nuk duhet ta heqësh telefonin nga jeta; mjafton t’i japësh librit disa minuta pa konkurrencë.
3. Përgatit një vend ku bëhet vetëm një gjë
Nuk ke nevojë për një bibliotekë të madhe ose një kolltuk të veçantë. Zgjidh një vend ku mund të rrish rehat dhe ku nuk ke televizorin ndezur, biseda të vazhdueshme ose shumë sende që kërkojnë vëmendjen tënde.
Mbaj pranë vetëm atë që të duhet: librin, një gotë ujë dhe, nëse dëshiron, një laps. Kur lexon në pajisje, hap librin në ekran të plotë dhe mbyll aplikacionet që nuk të nevojiten.
Përdorimi i të njëjtit vend herë pas here krijon një sinjal të thjeshtë: këtu nuk po kontrollon emailin dhe nuk po shikon video; këtu po lexon. Ambienti nuk duhet të jetë i përsosur, por duhet të të kursejë disa nga vendimet dhe ndërprerjet e panevojshme.
4. Mos i lër sytë të kalojnë vetëm mbi fjalët
Kur leximi bëhet krejt pasiv, mund të arrish në fund të faqes pa e ndjekur idenë. Jepi mendjes një detyrë të vogël që lidhet me tekstin.
Para se të vazhdosh, pyet veten: “Çfarë ndryshoi në këtë faqe?” ose “Çfarë po përpiqet të bëjë personazhi?”. Mund të nënvizosh një fjali, të shënosh një emër që nuk dëshiron ta harrosh ose të shkruash një përmbledhje me pesë fjalë në fund të kapitullit.
Nuk është e nevojshme ta analizosh çdo paragraf. Qëllimi është të krijosh një lidhje të vogël mes asaj që lexon dhe asaj që mendon. Kjo e mban vëmendjen brenda historisë.
5. Zgjidh librin sipas energjisë që ke sot
Jo çdo moment është i përshtatshëm për një libër të gjatë ose me gjuhë të vështirë. Pas një dite të ngarkuar mund të përqendrohesh më lehtë te një tregim i shkurtër, një roman me kapituj të vegjël ose një temë që e njeh.
Kjo nuk do të thotë se duhet të heqësh dorë nga librat më kërkues. Mund t’i ruash për mëngjesin, fundjavën ose momentin kur ke më shumë qetësi. Ndërkohë, një libër më i lehtë mund ta mbajë gjallë dëshirën për të lexuar.
Në Libra24 mund të kërkosh mes zhanreve dhe autorëve të ndryshëm, në vend që të detyrosh veten të vazhdosh një titull që nuk përputhet me gjendjen ose interesin tënd të tanishëm.
6. Kur mendja largohet, mos u kthe menjëherë në faqen e parë
Kur kupton se nuk po e ndjek më tekstin, ndalo për pak sekonda. Gjej fjalinë e fundit që mban mend qartë dhe rifillo prej saj. Zakonisht nuk është e nevojshme të rilexosh të gjithë kapitullin.
Nëse mendimi që të shqetëson është diçka që duhet ta bësh më vonë, shkruaje shkurt në një copë letër dhe kthehu te libri. Kështu nuk ke nevojë ta mbash vazhdimisht në mendje nga frika se mos e harron.
Mos e kritiko veten sa herë që vëmendja largohet. Qëllimi nuk është të mos shpërqendrohesh kurrë, por të mësosh të rikthehesh më shpejt dhe pa e mbyllur librin.
7. Përfundoje leximin duke lënë një pikë rikthimi
Mos e mbyll librin vetëm kur je tepër i lodhur dhe nuk kupton më asgjë. Nëse është e mundur, ndalo pas përfundimit të një skene ose në një moment kur e di qartë çfarë po ndodh.
Vendos një shënues dhe shkruaj një fjali të shkurtër: “Personazhi sapo mori letrën” ose “Këtu fillon udhëtimi”. Herën tjetër nuk do të shpenzosh kohë duke kërkuar fillin e historisë.
Mund të ndalosh edhe në një moment interesant. Kur mbetet një pyetje e hapur, dëshira për të zbuluar vazhdimin e bën më të lehtë kthimin te libri.
Përqendrimi nuk matet me numrin e faqeve
Të lexosh tridhjetë faqe pa mbajtur mend asgjë nuk është domosdoshmërisht më mirë se të lexosh pesë faqe me vëmendje. Mos e mat çdo seancë vetëm me numra. Pyet veten nëse e ndoqe historinë, nëse kuptove një ide ose nëse dëshiron të rikthehesh.
Ka ditë kur përqendrimi vjen lehtë dhe ditë kur mendja ka nevojë për më shumë pushim. Leximi nuk duhet të bëhet një tjetër detyrë ku duhet të performosh. Ai mund të mbetet një hapësirë ku largon zhurmën dhe kalon pak kohë me një histori.
Shfleto katalogun e ebook-eve në Libra24 dhe zgjidh librin që të bën të harrosh për pak kohë gjithçka tjetër.